วัดจันทาราม (วัดท่าซุง)

วัดแห่งนี้ตั้งมาก่อนการสร้างกรุงศรีอยุธยาถึง 30 ปี (ประมาณปี พ.ศ. 1863) ผู้สร้างและเป็นเจ้าอาวาสองค์แรกคือ "หลวงพ่อใหญ่" (ปาน) ท่านมีรูปร่างหน้าตาใหญ่โต เมื่อธุดงค์มาพบสถานที่นี้จึงได้สร้างกุฏิหลังคามุงแฝกขึ้น 9 หลัง ต่อมาในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช มีนายทหารยศพระยาชื่อ "จันท์" ได้กลับจากศึกเชียงใหม่และมาบวชที่วัดจนได้เป็นสมภาร (และบรรลุเป็นพระอรหันต์) จึงมีการเปลี่ยนชื่อวัดเป็น "วัดจันทาราม" ตามชื่อของท่าน ส่วนชื่อ "วัดท่าซุง" ที่คนทั่วไปนิยมเรียกนั้น มีที่มาจากในอดีตพื้นที่แถบนี้มีป่าไม้มาก จึงมีการใช้ท่าน้ำของวัดซึ่งมีแม่น้ำสะแกกรังไหลผ่าน เป็นจุดลงท่อนซุงเพื่อผูกเป็นแพล่องไปตามแม่น้ำ

วัดมีความเจริญรุ่งเรืองมากในยุคของหลวงพ่อจันท์ ต่อมาในปี พ.ศ. 2332 "หลวงพ่อใหญ่ (องค์ที่สอง)" ได้ธุดงค์มาปักกลด ชาวบ้านเกิดความเลื่อมใสจึงนิมนต์ท่านเป็นเจ้าอาวาส ท่านได้สร้างเสนาสนะจนรุ่งเรืองและได้บรรลุเป็นพระอรหันต์ก่อนมรณภาพ จากนั้น "หลวงพ่อเส็ง" (หลวงพ่อขนมจีน) ได้มาเป็นผู้ช่วยบูรณะวัดในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ และรับช่วงเป็นเจ้าอาวาส ซึ่งท่านก็บรรลุเป็นพระอรหันต์เช่นกัน ยุคต่อมาคือสมัยของ "หลวงพ่อเล่ง" และ "หลวงพ่อไล้" สองพี่น้องผู้ทรงฌาน เมื่อใกล้ถึงกาลมรณภาพ ทั้งสองท่านได้เห็นทุกข์ของร่างกายและบรรลุเป็นพระอรหันต์ทั้งสองรูป

หลังจากยุคของหลวงพ่อเล่งและหลวงพ่อไล้ วัดได้เข้าสู่ยุคภิกษุพาณิชย์และขาดการบูรณะมานานถึง 47 ปี จนกระทั่งวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2511 "หลวงพ่อพระราชพรหมยาน" (พระมหาวีระ ถาวโร) ได้เข้ามาริเริ่มบูรณะวัดอีกครั้งจนถึงวันที่ 30 ตุลาคม 2535 การบูรณะครั้งนี้นับเป็นครั้งที่ 3 ซึ่งเป็นครั้งสุดท้ายของท่าน เนื่องจากในอดีตชาติท่านเคยมาบูรณะแล้ว 2 ครั้ง คือในสมัย "เจ้าพระยาโกษาเหล็ก" และสมัย "ขุนแผน" โดยเฉพาะในยุคของเจ้าพระยาโกษาเหล็ก ซึ่งมีต้นตระกูลเดิมเป็นชาวมอญอยู่ที่ "บ้านสะแกตรัง" (หรือสะแกกรัง) ท่านได้มาบูรณะวัดในบั้นปลายชีวิต และนั่งสมาธิมรณภาพที่ใต้ต้นโพธิ์ใหญ่บริเวณหลังหอพักนักเรียนหญิง

วิหารสมเด็จองค์ปฐม เป็นอีกหนึ่งสถานที่สำคัญภายในวัดท่าซุง ภายในเป็นที่ประดิษฐาน "พระสมเด็จองค์ปฐม" หรือพระพุทธเจ้าพระองค์แรกสุดตามความเชื่อในสายการปฏิบัติธรรมของหลวงพ่อฤาษีลิงดำ องค์พระมีพุทธลักษณะที่งดงามวิจิตรตระการตา และเป็นที่เคารพศรัทธาอย่างสูงในหมู่ศิษยานุศิษย์ วิหารแห่งนี้มักจะมีพุทธศาสนิกชนเดินทางมากราบไหว้ขอพรและนั่งสมาธิเจริญภาวนาอย่างเนืองแน่น ถือเป็นศูนย์รวมจิตใจและเป็นต้นแบบของการสร้างพระสมเด็จองค์ปฐมในวัดอื่นๆ ทั่วประเทศ

มหาวิหารแก้ว 100 เมตร ถือเป็นสัญลักษณ์และไฮไลต์สำคัญที่สุดของวัดท่าซุง ภายในวิหารได้รับการออกแบบและตกแต่งอย่างวิจิตรบรรจงด้วยการประดับโมเสกสีขาวและกระจกใสชิ้นเล็กๆ ทั่วทั้งหลัง ตั้งแต่เสา ผนัง ไปจนถึงเพดาน เมื่อแสงไฟตกกระทบจะเกิดประกายระยิบระยับแวววาว สร้างความรู้สึกเสมือนผู้มาเยือนกำลังเดินอยู่บนสรวงสวรรค์ ภายในวิหารเป็นที่ประดิษฐานขององค์พระพุทธชินราชจำลองที่งดงาม และยังเป็นที่ประดิษฐานสรีระสังขารที่ไม่เน่าเปื่อยของหลวงพ่อฤาษีลิงดำ ซึ่งบรรจุอยู่ในโลงแก้วประดับมุก เพื่อให้พุทธศาสนิกชนได้มากราบสักการะ

ปราสาททองกาญจนาภิเษก หรือที่เรียกกันว่า "ปราสาททองคำ" สร้างขึ้นเพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) ในวโรกาสที่ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี ความโดดเด่นของปราสาทแห่งนี้คือการตกแต่งภายนอกด้วยลวดลายสถาปัตยกรรมไทยที่ทาด้วยสีทองอร่ามทั้งหลัง มียอดปราสาททั้งหมด 37 ยอด ซึ่งมีความหมายทางธรรม สื่อถึง "โพธิปักขิยธรรม 37 ประการ" อันเป็นหลักธรรมเพื่อการตรัสรู้ ภายในปราสาทยังเป็นสถานที่จัดแสดงสิ่งของเครื่องใช้ส่วนตัวของหลวงพ่อฤาษีลิงดำอีกด้วย

วิหารสมเด็จองค์ปฐม เป็นอีกหนึ่งสถานที่สำคัญภายในวัดท่าซุง ภายในเป็นที่ประดิษฐาน "พระสมเด็จองค์ปฐม" หรือพระพุทธเจ้าพระองค์แรกสุดตามความเชื่อในสายการปฏิบัติธรรมของหลวงพ่อฤาษีลิงดำ องค์พระมีพุทธลักษณะที่งดงามวิจิตรตระการตา และเป็นที่เคารพศรัทธาอย่างสูงในหมู่ศิษยานุศิษย์ วิหารแห่งนี้มักจะมีพุทธศาสนิกชนเดินทางมากราบไหว้ขอพรและนั่งสมาธิเจริญภาวนาอย่างเนืองแน่น ถือเป็นศูนย์รวมจิตใจและเป็นต้นแบบของการสร้างพระสมเด็จองค์ปฐมในวัดอื่นๆ ทั่วประเทศ

วัดท่าซุงมีพื้นที่กว้างขวางกว่า 500 ไร่ และมีจุดสักการะหลายแห่งที่อยู่ห่างกัน การเดินทางภายในวัดจึงนิยมใช้รถยนต์ส่วนตัวหรือรถรางบริการของทางวัด สิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงถึงคือ "เวลาเปิด-ปิด" ของสถานที่สำคัญ โดยเฉพาะวิหารแก้ว 100 เมตร จะเปิดเป็นรอบคือ 09.00 - 11.45 น. และ 14.00 - 16.00 น. ส่วนการแต่งกาย ผู้เข้าชมต้องแต่งกายสุภาพเรียบร้อย งดสวมกางเกงขาสั้น กระโปรงสั้น หรือเสื้อสายเดี่ยว โดยทางวัดมีบริการให้ยืมผ้าถุงสำหรับผู้ที่แต่งกายไม่ตรงตามระเบียบ เพื่อความเป็นระเบียบเรียบร้อยและให้เกียรติสถานที่