แหล่งโบราณคดีเมืองโบราณในอำเภอบ้านไร่ พบหลักฐานการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ยุคโบราณ เป็นแหล่งศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่สำคัญ

หมู่บ้านชาวกะเหรี่ยง (ปกาเกอะญอ) ในตำบลแก่นมะกรูด บ้านเรือนแบบดั้งเดิมยกพื้นสูง หลังคาหญ้า ผนังไม้ไผ่ ชาวบ้านปลูกสตรอว์เบอร์รี่และทำหัตถกรรมกะเหรี่ยง เยี่ยมชมวิถีชีวิตและวัฒนธรรมกะเหรี่ยงดั้งเดิม

ภาพเขียนสียุคก่อนประวัติศาสตร์ ยาวกว่า 9 เมตร แสดงรูปคนและสัตว์ด้วยสีแดงและดำ เป็นหนึ่งในแหล่งศิลปะถ้ำสำคัญที่สุดของภาคกลาง-เหนือ

เมืองโบราณสมัยมอญ มีคูน้ำและคันดินล้อมรอบ มุมทั้ง 4 ของคูเมืองมีบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ พบหลักฐานทางโบราณคดีมากมาย รวมถึงจารึกภาษามอญ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าเคยเป็นชุมชนมอญขนาดใหญ่มาก่อน

ศูนย์จำหน่ายและสาธิตการทอผ้าพื้นเมืองของอำเภอบ้านไร่ มีผ้าทอลายต่างๆ ทั้งผ้าไหมและผ้าฝ้าย เหมาะสำหรับซื้อเป็นของฝากจากอุทัยธานี

หมู่บ้านชาวไทย-ลาวที่อพยพมาตั้งแต่ยุคต้นรัตนโกสินทร์ ยังคงสืบทอดการทอผ้าพื้นเมือง ได้แก่ ผ้าซิ่นตีนจก ผ้ามัดหมี่ และผ้าดอกลายประจำถิ่น ชมสาธิตการทอผ้าและซื้อของที่ระลึก

จัดแสดงโบราณวัตถุ โครงกระดูกมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ เครื่องแต่งกายดั้งเดิม เครื่องราชอิสริยาภรณ์เจ้าเมือง และโมเดลบ้านเรือนไทยโบราณจำลองขนาดย่อ เข้าใจประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมอุทัยธานีได้ในที่เดียว